Het Veiligheidsmanagementsysteem (VMS) is het systeem waarmee ggz-instellingen continue risico’s signaleren, verbeteringen doorvoeren en beleid vastleggen, evalueren en aanpassen.

Het VMS bestaat uit 6 basiselementen:

1. Beleid: het formuleren van een veiligheidsbeleid en strategie;
2. Cultuur: het creëren van een veilige cultuur;
3. PRI: inzichten in risicovolle processen;
4. VIM: het veilig incidenten melden;
5. Continu verbeteren: het blijvend verbeteren van de (patiënt)veiligheid.
6. Patientenparticipatie: het betrekken van patiënten en cliënten bij veiligheidsbeleid en –strategie.

Veiligheids- en kwaliteitskeurmerk

Ruim 90% van de instellingen die bij GGZ Nederland aangesloten zijn, is HKZ-gecertificeerd. Veiligheid zit door het hele HKZ-certificatieschema ggz-instellingen gevlochten. Het veiligheidsmanagementsysteem is daarmee integraal onderdeel geworden van het kwaliteitsmanagementsysteem. Behoud van het HKZ-certificaat betekent voor ggz-instellingen dat de instelling ook getoetst is op de afgesproken integrale normen voor patiëntveiligheid.

Veiligheidsnormen ggz

In het KHZ certificatieschema zijn de normen voor patientveiligheid in de ggz vastgelegd:

• HKZ-certificatieschema (juni 2009): de meeste vereisten als geformuleerd in de Nederlands Technische Afspraak (NTA) 8009 zijn geïncorporeerd. 
• Addendum aanvullende veiligheidsnormen (december 2011). Dit addendum vormt samen met het HKZ certificatieschema uit 2009 de basis voor de certificatie van de ggz-instellingen.

De Certificerende Instelling toetst op de normen in het HKZ-certificatieschema en het addendum.

Daarnaast zijn in 2011 meerjarenafspraken gemaakt door GGZ Nederland, de IGZ en HKZ over de doorontwikkeling en toetsing van het VMS in 2012-2014.  Ggz-instellingen kunnen met het VMS risico’s voor de patiënt beheersen en (onbedoelde) schade aan de patiënt verminderen. Met het VMS verankeren ggz-instellingen patiëntveiligheid in de praktijk.